LichtvangstFotografie & kijken
Contactblad

Optiek & standpunt

Zoomen en dichterbij komen veranderen iets anders

Bij hetzelfde sensorformaat geeft een langere brandpuntsafstand een smallere beeldhoek. De afstand tussen camera en onderwerp bepaalt de ruimtelijke verhoudingen in het beeld.

In dit verhaal
01

Millimeters beschrijven de beeldhoek

De brandpuntsafstand van een objectief wordt meestal in millimeters aangegeven. Dat getal is geen meting van de lengte van de behuizing. Het beschrijft een optische eigenschap. Bij hetzelfde sensorformaat geeft een kortere brandpuntsafstand een ruimere beeldhoek; een langere brandpuntsafstand toont een kleiner deel van de scène en beeldt elementen groter af.

Een zoomobjectief kan tussen verschillende brandpuntsafstanden wisselen. Een objectief met een vaste brandpuntsafstand kan dat niet. Voor vergelijking tussen camerasystemen is ook het sensorformaat van belang. Nikon laat daarom verschillende beeldhoeken en lenscategorieën voor zijn FX- en DX-formaten zien. Een millimetergetal krijgt pas praktische betekenis als je weet op welke camera het objectief wordt gebruikt.

Bronnen bij dit onderdeel: Nikon — Understanding Focal Length

02

De camera kiest het perspectief

Perspectief gaat hier over de verhouding tussen de grootte van nabije en verre voorwerpen. Nikon Support benadrukt dat de camerapositie die verhouding bepaalt. Bij het wisselen van objectief veranderen fotografen vaak tegelijkertijd hun afstand tot het onderwerp. Daardoor is het gemakkelijk om een verandering in perspectief uitsluitend aan het objectief toe te schrijven.

Van dichtbij kan een voorwerp op de voorgrond sterk overheersen ten opzichte van de achtergrond. Ga je verder weg staan, dan wordt dat relatieve verschil kleiner. Gebruik je daarbij een langer objectief om het hoofdonderwerp even groot in beeld te houden, dan lijkt de achtergrond dichterbij te komen. Voor die vergelijking zijn dus zowel de afstand als de uitsnede van belang.

Bronnen bij dit onderdeel: Nikon Support — Choosing the right lenses: Perspective

03

Een proef met twee stilstaande voorwerpen

Zet twee mokken op verschillende afstanden van de camera. Maak vanaf één vaste plek een ruime opname en zoom daarna in. De uitsnede verandert, maar de onderlinge perspectivische verhouding blijft dezelfde.

Ga nu achteruit en zoom verder in totdat de voorste mok even groot in beeld staat als eerst. De verhouding met de achterste mok verandert. Zo kun je twee keuzes afzonderlijk onderzoeken: de positie van de camera en het deel van de scène dat je wilt laten zien.

Bronnen bij dit onderdeel: Nikon — Understanding Focal Length · Nikon Support — Choosing the right lenses: Perspective

Bronnen en afbakening

Deze uitleg is gebaseerd op de onderstaande primaire bronnen. De controledatum beschrijft de gebruikte versie; publicaties en voorschriften kunnen later veranderen.

Een passage laten corrigeren? Bekijk de werkwijze voor correcties.